
Aparat Hyrax
- poszerzanie szczęki górnej
Aparat Hyrax to stały aparat ortodontyczny montowany na podniebieniu, stosowany do poszerzania zbyt wąskiej szczęki górnej. Działa przez stopniowe rozkręcanie śruby ekspansyjnej, która rozsuwa szew podniebienny - naturalną linię łączenia dwóch kości podniebienia. W miejscu pęknięcia szwu narasta nowa tkanka kostna, trwale poszerzając szczękę. To jedyna metoda rzeczywistego poszerzenia kości szczęki. Aparat stały (metalowy czy ceramiczny) może jedynie przesuwać zęby, nie zmienia geometrii szczęki.
Hyrax jest aparatem stałym, cementowanym na zębach przez ortodontę i niewymagającym zdejmowania przez pacjenta. Działa przez całą dobę, niezależnie od współpracy dziecka. Aktywacja śruby należy do rodzica lub starszego pacjenta i zajmuje dosłownie kilkanaście sekund dziennie. Efekty widoczne są stosunkowo szybko już po kilku tygodniach aktywnej ekspansji szczęka osiąga docelową szerokość, a w kolejnych miesiącach w rozsuniętym szwie narasta nowa tkanka kostna utrwalająca wynik.
Jak działa aparat Hyrax?
Aparat Hyrax składa się z czterech elementów: pierścieni cementowanych na górnych zębach trzonowych i przedtrzonowych, metalowego przęsła łączącego pierścienie, śruby ekspansyjnej umieszczonej centralnie na podniebieniu oraz klucza do jej codziennego obracania.
Pacjent lub rodzic obraca śrubę kluczykiem o określoną liczbę ćwierćobrotów dziennie - zgodnie z instrukcją ortodonty. Każdy pełny obrót odpowiada przesunięciu o ok. 0,9 mm. Śruba rozsuwa dwie połówki aparatu, a wraz z nimi - szew podniebienny. Po osiągnięciu docelowej szerokości ortodonta blokuje śrubę i aparat pozostaje w miejscu przez kilka miesięcy, aż w szwie wytworzy się nowa tkanka kostna.
Dla kogo jest aparat Hyrax?
✓ Wskazania
- Wąskie podniebienie i zbyt wąska szczęka górna względem żuchwy
- Zgryz krzyżowy boczny - zęby boczne dolne zachodzą na zewnątrz od górnych
- Stłoczenia zębów wynikające z braku miejsca w łuku - Hyrax tworzy miejsce bez ekstrakcji
- Wąskie podniebienie z tendencją do chrapania - poszerzenie szczęki poprawia drożność dróg oddechowych
- Dzieci i młodzież przed zakończeniem wzrostu (najskuteczniejszy do ok. 14-16 lat)
Ograniczenia
- Po zakończeniu wzrostu (zrośnięty szew podniebienny) Hyrax nie działa bez wspomagania chirurgicznego
- Wymaga regularnej aktywacji przez pacjenta lub rodzica - skuteczność zależy od systematyczności
- Przez kilka pierwszych dni utrudniony jest odgryzanie i mowa
Jak przebiega leczenie aparatem Hyrax?
- Diagnostyka - pantomogram, cefalogram boczny, skany lub wyciski. Ortodonta ocenia szerokość szczęki i szew podniebienny.
- Cementowanie aparatu - wizyta ok. 30-45 minut. Pierścienie są cementowane na zębach, aparat montowany na podniebieniu. Pacjent otrzymuje klucz do śruby i instrukcję aktywacji.
- Aktywna ekspansja –- pacjent obraca śrubę zgodnie z zaleceniem (zazwyczaj 1-2 obroty na dobę). Trwa kilka do kilkunastu tygodni.
- Faza stabilizacji - po osiągnięciu docelowej szerokości śruba jest blokowana. Aparat pozostaje na miejscu 3-6 miesięcy, aż nowa tkanka kostna wypełni szew.
- Zdjęcie Hyraxu - po wytworzeniu nowej kości aparat jest usuwany.
- Leczenie uzupełniające - zazwyczaj zakładany jest aparat stały, który ustawia zęby w poszerzonym łuku.

Najczęściej zadawane pytania
Umów konsultację ortodontyczną
Podczas pierwszej wizyty ocenimy szerokość Twojej szczęki i sprawdzimy, czy aparat Hyrax jest odpowiednim rozwiązaniem. Przyjmujemy pacjentów z Kańczugi, Rzeszowa, Łańcuta, Przeworska, Jarosławia i okolic.
Umów wizytę →