Ćwiczenia mięśniowe w leczeniu wad zgryzu

Jedną z metod leczenia ortodontycznego są ćwiczenia mięśniowe. Zazwyczaj stanowią one wspomaganie w całym leczeniu ortodontycznym, ale też mogą być wystarczające we wczesnym wykryciu wady zgryzu. Są stosowane w celu zharmonizowania działania różnych grup mięśniowych. Mięśnie wewnątrzustne i zewnątrzustne, równoważąc siły nacisku, utrzymują układ kostno-zębowy w prawidłowej pozycji. Zaburzenia czynności mięśni stopniowo doprowadzają do zmian w narządzie żucia. Często mówiąc o mięśniach nazywa się je "żywym aparatem ortodontycznym". Pozytywny wynik leczenia zależy od współpracy dziecka i jego rodziców. Ćwiczenia mięśniowe w leczeniu wad zgryzu dobierane są w zależności od wieku i wady zgryzu. Sprawdź jak wcześnie rozponać wady zgryzu u dziecka.

 

 

Dotylne i doprzednie wady zgryzu

Na początku wykonuje się po parę ćwiczeń, 2-3 razy dziennie, stopniowo zwiększając liczbę powtórzeń do kilkunastu. Najlepiej łączyć je z posiłkami. Większość ćwiczeń wykonywana jest na stojąco, niektóre na siedząco, z podparciem głowy. Prawie wszystkie ćwiczenia powinny być wykonywane przed lustrem. Pozwala to na lepszą kontrolę wykonywanych ruchów, a także zwiększa to zainteresowanie ćwiczącego. Na widoczne efekty ćwiczeń mięśniowych czeka się wiele miesięcy. Lekarz regularnie kontroluje poprawność wykonywanych ćwiczeń oraz postępy. W opinii niektórych leczonych ćwiczenia nie przynoszą efektów, ponieważ są żmudne, a konieczność systematyczności zniechęca wielu pacjentów. Jednak jest to najtańszy i najskuteczniejszy sposób na pozbycie się niektórych wad lub nawyków.

Ćwiczenia dzielimy na czynne i bierne. Ćwiczenia bierne wykonuje się bez czynnego udziału pacjenta. Właściwe ruchy wykonuje druga osoba lub odpowiednie przyrządy. Zalicza się tu:

• właściwe układanie główki niemowlęcia do snu i karmienia,
• masaż i rozciąganie przykurczów mięśniowych w przypadku kręczu szyi,
• przesuwanie żuchwy lub jej odciąganie.

Ćwiczenia czynne wykonywane są przez samego pacjenta. Poleca się gimnastykę poprawiającą postawę ciała jako przygotowanie do wybiórczych ćwiczeń mięśni otaczających jamę ustną. Bardzo często w wadach z grupy tyłozgryzów spotkać można lordozę odcinka szyjnego kręgosłupa i asymetrie w układzie kręgów szyjnych towarzyszą zgryzom krzyżowym.

Do ćwiczeń mięśni żucia należy zachęcać wszystkie dzieci poprzez gryzienie marchwi, kalarepki, sucharów, nieodkrawanie twardych skórek chleba. Pozwala to dostatecznie rozbudować łuki zębowe. Ćwiczenia , które można wykonywać grupowo u młodszych dzieci to proste ćwiczenia oddechowe, trudniejsze u dzieci starszych. Ćwiczenia te zalecane u dzieci oddychających przez usta, ale mogą je też wykonywać oddychający przez nos w celu poprawy wentylacji płuc.

Mioterapia w leczeniu wad ortodontycznych

Dzieci przedszkolne, rozpoczynają ćwiczenia od głębokiego wdechu i wydechu przez nos. W lustrze kontrolują zamknięcie warg. Następnie dołącza się uniesienie rąk w czasie wciągania powietrza i ich opuszczanie w chwili wydechu.

Dzieci szkolne, podczas wdechu przez nos unoszą ręce do góry i wspinają się na palce prężąc ciało. Przy wydechu przez nos opadają na pięty i opuszczają ręce.

Kolejne zaburzenie tzw. infantylny typ połykania prowadzi do powstania zgryzu otwartego. Co więcej wyeliminowanie nieprawidłowego połykania poprzez odpowiednie ćwiczenia języka może całkowicie wyleczyć wadę. Na podniebieniu, około 1 cm za zębami przednimi, kładzie się rodzynkę. Dziecko dociskając końcem języka rodzynkę połyka ślinę, trzymając zwarte łuki zębowe. Dzieciom starszym można zlecić ćwiczenie "klaskanie językiem".

Wiotkie, rozchylone wargi mogą prowadzić do zwężenia szczęki oraz tzw. zębów "jak u królika". Oprócz ćwiczeń oddechowych zaleca się wzmacnianie napięcia mięśni warg. Polega to na wciąganiu powietrza nosem i przerzucenie go do przedsionka jamy ustnej przy silnie zwartych wargach. Powietrze mięśniami warg i policzka przesuwa się w przedsionku na wzór płukania. Następnie powietrze wypuszcza się przez usta. Ćwiczenie gwizdania również wzmacnia mięśnie warg. Dla dzieci od 3 do 5 r.ż. dmuchanie na wiatraczek jest zabawą, a zarazem ćwiczeniem poprawiającym sprawność mięśni warg.